CEADS
De Common European Agricultural Data Space (CEADS) is een Europees initiatief dat betrouwbare, interoperabele en soevereine data-uitwisseling binnen de agri-foodsector mogelijk maakt. CEADS is geen afzonderlijk platform of data marktplaats — het is een gefedereerd data-ecosysteem dat bestaande initiatieven, organisaties en diensten voor data-uitwisseling in heel Europa met elkaar verbindt op basis van gemeenschappelijke regels en standaarden.
CEADS helpt boeren, bedrijven, onderzoekers en overheidsinstanties om data veilig en transparant te delen en te hergebruiken, terwijl zij controle over hun data behouden. Tegelijkertijd wordt er rekening gehouden met bestaande businessmodellen, wettelijke verplichtingen en nationale contexten.
Vraagstuk
Uitdaging en Context
De Europese agri-foodsector staat onder toenemende druk om duurzaamheid, voedselzekerheid en transparantie in de toeleveringsketen te verbeteren, terwijl de sector tegelijkertijd te maken heeft met een versnipperd landschap van datasystemen, nationale regelgeving en uiteenlopende belangen. Boeren, bedrijven en overheidsinstanties beschikken ieder over waardevolle data, maar het ontbreken van gemeenschappelijke regels en interoperabiliteitsstandaarden maakt betekenisvolle samenwerking lastig.
Zonder een betrouwbare basis voor data-uitwisseling dreigt de sector de kansen van datagedreven innovatie te missen om klimaatbestendigheid, efficiëntie in de landbouw, en plattelandsontwikkeling te bevorderen.
De oplossing
CEADS pakt deze uitdagingen aan via een gefedereerd data-ecosysteem, opgebouwd uit drie lagen. Het Collaboration Framework definieert de governance, rollen en juridische regels via het CEADS Rulebook en de Code of Conduct. De laag CEADS Services biedt gedeelde interoperabiliteits- en trustdiensten — waaronder identiteitsbeheer, participant registries en data catalogus — en waarborgt samenhang zonder innovatie te beperken. Tot slot stelt de laag Applications and Use Cases deelnemers in staat om op deze betrouwbare basis tools voor eindgebruikers te ontwikkelen en zo oplossingen over grenzen en sectoren heen op te schalen.
Hoe het werkt
CEADS is geen afzonderlijk platform of een data marktplaats, maar een gefedereerd data-ecosysteem dat interoperabiliteit tussen bestaande initiatieven, organisaties en diensten voor data-uitwisseling in heel Europa wil waarborgen. CEADS is opgebouwd rond drie onderling verbonden lagen die samenwerken om betrouwbare data-uitwisseling binnen de landbouwsector mogelijk te maken.
Het Collaboration Framework bepaalt hoe CEADS functioneert. Het beschrijft wie kan deelnemen, de rollen en verantwoordelijkheden van deelnemers, bestuurs-structuren en besluitvormingsprocessen, evenals de juridische, ethische en gedragsregels voor data-uitwisseling. Deze regels zijn vastgelegd in het CEADS Rulebook en de Data Space Specific Code of Conduct, waarmee vertrouwen, eerlijkheid en juridische verplichtingen in heel Europa worden gewaarborgd.
De CEADS Services-laag biedt de gedeelde interoperabiliteits- en trustdiensten die data-uitwisseling in de praktijk mogelijk maken, waaronder identiteits- en onboardingdiensten, participanten registers, het beheer van toestemming en toegangsrechten en data catalogues. Sommige diensten worden centraal aangeboden om samenhang in heel Europa te waarborgen, terwijl andere door deelnemers of derde partijen kunnen worden geïmplementeerd, zolang zij voldoen aan de CEADS-vereisten — zo wordt interoperabiliteit gewaarborgd zonder innovatie te beperken of één technische oplossing op te leggen.
Toegevoegde waarde van het iSHARE Trust Framework
Stichting iSHARE is actief betrokken bij verschillende werkpakketten binnen CEADS en draagt gedurende het project bij met expertise op het gebied van crypografische vertrouwen, bestuur en diverse technische componenten. Binnen Werkgroep 2, dat verantwoordelijk is voor de architectuur van CEADS, is iSHARE samen met Orange. Binnen dit onderdeel speelt iSHARE een belangrijke rol bij het vormgeven van architectuurbeslissingen rond identiteit, attestatie en trust frameworks die de basis vormen voor de CEADS Data Space.
Binnen Werkgroep 3 brengt iSHARE praktische ervaring in op het gebied van governance en de ontwikkeling van businessmodellen en ondersteunt het de ontwikkeling van duurzame en praktisch toepasbare governance-structuren voor CEADS. Binnen Werkgroep 1 levert iSHARE een actieve bijdrage aan Use Case 1, waarin wordt gewerkt aan een solide bestuursraamwerk met autorisatiemechanismen die aansluiten op het iSHARE Trust Framework, in samenwerking met Universiteit Wageningen.
Naast de technische en bestuurs-gerelateerde werkstromen draagt iSHARE via het communications work package ook bij aan stakeholder engagement. Daarmee helpt de Foundation CEADS te verbinden met het bredere Europese data space-ecosysteem.
Projectpartners
