direct naar de inhoud

DSWEU

Dataspaces Dataspaces Energy ENERGIE i4TRUST

Testen en presenteren van energieverbruik in niet-residentiële gebouwen gemeten in de Data Space 

Uitdaging en Context

Om de kosteneffectiviteit van CO2-reductie projecten te optimaliseren, moeten eigenaren van niet-residentiële gebouwen relevante data gemakkelijker maar veilig kunnen delen met hun projectpartners (zoals consultants, bouw- en installatiebedrijven). Recente onderzoeken (TNO, 2021) tonen aan dat energielabels slechts beperkt overeenkomen met het werkelijke energieverbruik in de praktijk.

Vooral bij het ontwikkelen van ambitieuzere CO2-reductie projecten is het delen van volledige en actuele data over gemeten energieverbruik in relatie tot belangrijke bouwkenmerken een cruciale succesfactor om een maximale CO2-reductie per geïnvesteerde euro te optimaliseren door digitale tweelingen voor niet-residentiële gebouwen te creëren:

  • Het combineren van energieg data en bouw data om het jaarlijkse energieverbruik per m2 vast te stellen is nodig om benchmarking te vergemakkelijken voor verschillende soorten niet-residentiële gebouwen (zoals kantoren of scholen) met verschillende belangrijke kenmerken zoals grootte, energielabel en bouwjaar.
  • Historische energieverbruiksdata  per jaar, maand, week, dag, uur en kwartaal zijn nodig om de basislijn te bepalen, die essentieel is voor de ontwikkeling van kosteneffectieve CO2-reductieprojecten met betrouwbare businesscases.

Data over het gebouw, het energielabel en het energieverbruik zijn beschikbaar in meerdere bronnen. Binnen deze 3 data domeinen zijn data formaten gestandaardiseerd. Echter, het delen van data binnen en tussen deze data domeinen is nog niet gestandaardiseerd. Data providers gebruiken verschillende protocollen voor de verwerking van data sharing verzoeken, met verschillende identificatie-, authenticatie- en autorisatieprocessen. Bovendien bieden data providers meerdere data sharing formaten aan. Dit gebrek aan standaardisatie en coördinatie maakt data deling relatief inefficiënt. De huidige marktpraktijk is vatbaar voor fouten, zoals het delen van data op basis van verouderde of onjuiste autorisaties. Innovatie is nodig voor Service Providers, Service Consumers en Entitled Parties om betere en efficiëntere controles uit te voeren op de betrouwbaarheid van uitwisselingsverzoeken voor data, op basis van duidelijke access policies (data soevereiniteit).

Gezien onze enorme uitdaging om tegen 2050, 480.000 niet-residentiële gebouwen naar CO2-neutraliteit te transformeren, zoals overeengekomen in het Nederlandse Klimaatakkoord (2019), zal de behoefte aan beter en efficiënter delen van data parallel hieraan groeien.

Oplossing

Het doel van DVU (Dataruimte voor Energievermindering in Niet-residentiële Gebouwen) is om de belemmeringen voor data deling op de huidige markt weg te nemen. Zoals eerder uitgelegd, vereisen steeds ambitieuzere CO2-reductieprojecten voor niet-residentiële gebouwen volledige en actuele data over het gemeten energieverbruik in relatie tot belangrijke bouwkenmerken. DVU ondersteunt het WEii-protocol (https://www.weii.nl/english-5), ontwikkeld door de Dutch Green Building Council met input van toonaangevende gebouweigenaren, adviesbureaus, bouw- en installatiebedrijven en financiële instellingen. Met deze gegevens kunnen Data Service Consumenten (zoals installatiebedrijven en adviesbureaus) digitale tweelingen van niet-residentiële gebouwen creëren, waarbij ze het gewenste energie-/CO2-reductie modelleren in verschillende renovatiescenario’s voor hun klanten (Entitled Parties). Deze digitale tweelingen zijn essentieel voor de ontwikkeling van kosteneffectieve CO2-reductieprojecten met betrouwbare businesscases.

Hoe het werkt

Centraal in de DVU-architectuur staat dat deze zal worden ontwikkeld als een gefedereerde iSHARE data space. Door gebruik te maken van dit bewezen trust framework besparen we tijd en geld. En door deze open standaard voor data deling te adopteren (inclusief alle ingebouwde technische normen zoals API, PKI, OAuth 2.0, OpenID Connect 1.0, TLS, RESTful, JSON, JWT, XACML, X.509 en UTC) optimaliseren we de interoperabiliteit met aangrenzende datar spaces. Identificatie en authenticatie in de DVU-dataruimte worden verzorgd door eHerkenning, omdat deze B2B-identiteitsprovider al een groot adoptiepercentage heeft van 90% (500.000 bedrijven) in Nederland.

Interactiestappen (blauwe pijlen)

  1. Via een DVU-gebruikersinterface, aangeboden door de Nederlandse Ondernemersvereniging, start de Entitled Party (een bedrijf of overheidsinstelling) een online verzoek voor het delen van data met de Data Service Consumer (zoals installatiebedrijven of consultants).
  2. De Entitled Party  wordt geïdentificeerd en geauthenticeerd door de Identity Provider (eHerkenning).
  3. Na een succesvolle geautomatiseerde M2M-controle met de Data Service Provider (om te controleren of de geïdentificeerde en geauthenticeerde Entitled Party daadwerkelijk gerechtigd is om toegang te krijgen tot en data te delen), verstrekt het Autorisatieregister een Overeenkomst voor Data Service Transaction Agreement aan de Data Service Consumer en de Data Service Provider.
  4. Data service tussen de Data Service Provider en de Data Service Consumer. Afhankelijk van het type data service kan de Data service transactie een enkel moment zijn of periodiek plaatsvinden gedurende een bepaalde tijd.

Vertrouwensnetwerk (rode pijlen)

DVU zal worden opgezet als een iSHARE gefedereerde satellite data space, inclusief alle gestandaardiseerde technische, operationele en juridische overeenkomsten.

Voordelen en Impact

Gezien onze enorme uitdaging om tegen 2050, 480.000 niet-residentiële gebouwen in Nederland naar CO2-neutraliteit te transformeren, zal de behoefte aan beter en efficiënter delen van gegevens parallel hieraan groeien. De groei van gebruikers kan niet eenvoudig worden gekwantificeerd, maar we gaan uit van minstens 50.000 gebruikers in het eerste jaar na de lancering. De brancheverenigingen die deel uitmaken van dit i4Trust-consortium zullen DVU promoten bij hun leden, wat neerkomt op vele duizenden MKB-bedrijven, zowel als Entitled Party of Data Service Consumer in DVU. En misschien nog belangrijker: de Nederlandse overheid is van plan DVU op te nemen in haar regelgeving als een aantrekkelijk alternatief voor naleving van maatregel gestuurde (hinderlijke) voorschriften.

Toegevoegde waarde via iSHARE

Het DVU-project heeft een gestandaardiseerd kader nodig voor vertrouwde data deling tussen deelnemers. Het iSHARE Trust Framework is ontwikkeld voor data deling op organisatorisch niveau en is flexibel over sectoren en gebruikssituaties. Het kader stelt een standaard voor identificatie, authenticatie en autorisatie vast en bevat een deelnemersregister, waardoor de betrouwbaarheid onder deelnemers van de data space wordt verbeterd en schaalvergroting van de datas pace efficiënt kan plaatsvinden. Het kader biedt verder juridische waarborgen voor toegang en gebruik van gegevens. iSHARE is onafhankelijk van verdere normen, bijvoorbeeld voor data uitwisseling en data format. Door de implementatie van het iSHARE Trust Framework waarborgt DVU op effectieve wijze vertrouwde data deling, terwijl ze flexibiliteit hebben in hun implementatie van technische componenten.

Toegevoegde waarde via i4Trust

De Nederlandse overheid (Nederlandse Ondernemersvereniging) voorziet in het ICT-ontwikkelingsbudget voor de DVU data space. Dit budget omvat echter geen uitgebreide test-, presentatie- en lanceringactiviteiten op de markt. Daarom heeft het i4Trust-programma een unieke cofinancieringsmogelijkheid geboden door de gevraagde i4Trust-subsidies te richten op het stimuleren van marktacceptatie door middel van uitgebreide tests, presentaties en lanceringen met 30-40 testgebruikers (Entitled Parties en Data Service Consumers) vanuit verschillende relevante marktperspectieven. Dit optimaliseert de marktacceptatie van DVU.

Daarnaast kan het i4Trust-programma – dankzij haar EU-bereik en synergieën in internationale netwerken – ook bijdragen aan de ontwikkeling en lancering van data spaces vergelijkbaar met DVU in andere EU-landen.

DVU met bijdragen van:

  • Bouwend Nederland

  • Platform Duurzame Huisvesting

  • Techniek Nederland

  • Dutch freen Building Council

  • Facility Management Nederland

  • Digicenter NS

Referenties

Auteurs en Bijdragers

  • Marco Witschge (Fit Our Future, projectcoördinator voor het DVU-consortium)

Do you have questions or want to know more?